ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز ورود *
مرا بخاطر داشته باش

ایجاد حساب کاربری

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام *
نام کاربری *
رمز ورود *
تائیدیه رمز ورود *
نشانی پست الکترونیک *
تائیدیه نشانی پست الکترونیک *

ویتامین D یک ریزمغذی است که در بعضی از غذاها یافت میشود و با کمک به جذب کلسیم برای سلامتی و استحکام استخوانها در بدن ضروری است. افرادی که ویتامین D کمی جذب میکنند ممکن است استخوانهای نرم ، نازک و شکننده ای داشته باشند. این شرایط را در کودکان با عنوان ریکتز ( راشیتیسم ) و در بزرگسالان استئومالاسی میشناسند. ویتامین D کارهای بسیار مختلفی در بدن انجام میدهد ، از جمله نقش های آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

i. نیاز برای انقباض عضله ها

ii. نیاز برای انتقالی پیام عصبی در سیستم اعصاب بدن

iii. تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر ویروسها و باکتریها

 

 

به چه مقدار ویتامین D لازم داریم؟

نیاز به این ویتامین در گروه های سنی مختلف متفاوت است که در جدول زیر میانگین نیاز روزانه برای سنین مختلف آمده است :

 

 

 

چه غذاهایی حاوی ویتامین D هستند؟

به طور طبیعی ویتامین D در غذاهای کمی یافت میشود. اصلی ترین منبع غذائی ویتامین D روغن ماهی میباشد و در زرده تخم مرغ ، جگر ، قارچ و لبنیات به مقدار اندک یافت میشود.

 

آیا میتوان ویتامین D را از نور خورشید دریافت کرد؟

وقتی که پوست به طور مستقیم در برابر تابش نور مستقیم قرار گیرد ، ویتامین D میسازد و اکثر افراد مقداری از ویتامین D مورد نیاز خود را از این طریق به دست می آورند. نوری که پس از عبور از شیشه به پوست میتابد ویتامین D تولید نمیکند.   

هوای ابری و همچنین رنگ پوست تیره باعث کاهش دریافت این ویتامین میشود.

بسیاری از افراد نیز از پوست خود با لباس یا کرمهای ضدآفتاب در برابر نور خورشید محافظت میکنند که باعث تولید کمتر ویتامین D از این طریق میگردد. افرادی که به میزان کافی در برابر نور خورشید قرار نمیگیرند ، لازم است که منابع خوب ویتامینD  را در رژیم غذائی خود اضافه کنند یا از مکمل غذائی استفاده کنند.

 

نکته : در یک پوشش عادی کمتر از  %16 پوست بدن ما تحت تابش نور خورشید قرار میگیرد ، این در حالی است که تقریباً %90 ویتامین D مورد نیاز بدن باید از طریق نور خورشید تأمین شود.

 

آیا ویتامین D کافی دریافت میکنید؟

به دلیل اینکه ویتامین D از نور خورشید ، غذا و مکمل دریافت میشود ، بهترین نشانگر مقدار ویتامین D ، سنجش سطح ویتامین D در خون است که از طریق آزمایش خون قابل اندازه گیری است. مقدار 50nmol/L مناسب در نظر گرفته میشود.

 

 

 

چه افرادی در معرض خطر ویتامین D هستند؟

نوزادان شیرخوار : به دلیل اینکه شیر مادر مقادیر مورد نیاز ویتامین D را ندارد ، نوزادان شیرخوار نیاز به مکمل یاری دارند.

افراد مسن : به دلیل اینکه توانایی بدنشان در تولید ویتامین D از نور خورشید کاهش یافته است.

افراد با پوست تیره : به دلیل اینکه پوستشان توانائی کمتری برای تولید ویتامین D دارد.

افراد چاقی : به دلیل اینکه چربی به ویتامین D متصل شده و از انتقال آن به خون جلوگیری میکند.

افراد دارای بیماری سلیاک یا کرون : نیز در معرض خطر کمبود ویتامین D هستند.

 

اگر میزان کافی ویتامین D دریافت نکنیم چه مشکلاتی پیش می آید؟

افرادی دچار کمبود ویتامین D میشوند که میزان مناسب از طریق غذا و با نور خورشید دریافت نکنند و یا به دلیل مشکلات کبدی ، کبد آنها توانایی تولید فرم فعال ویتامین D را نداشته باشند. در کودکان کمبود ویتامین D  باعث ریکتز (راشیتیسم) شده که در آن استخوانها نرم و خمیده میشوند و در بزرگسالان سبب استئومالاسی شده که باعث درد استخوانی و ضعف عضلانی میگردد.

 

 

 

تأثیر ویتامین D بر روی سلامت چیست؟

مطالعات اخیر نشان میدهد که این ویتامین در اختلالات استخوانی و بعضی سرطان ها نقش موثری دارد.

اختلالات استخوان : با افزایش سن (به خصوصی در زنان) استخوانها شکننده تر شده و ممکن است با یک افتادن ساده بشکنند. یکی از دلایل مهم آن کمبود میزان کافی کلسیم و ویتامین D در طولانی مدت است. مطالعات مختلف نشان میدهد مکمل یاری با ویتامین D و کلسیم خطر پوکی استخوان و شکستگی را کاهش میدهد. شما باید برای دریافت مقدار مورد نیاز خود با متخصص تغذیه یا پزشک معالج خود مشورت کنید.

 

 

مکمل یاری با ویتامین D در سطح کشور

نتایج دومین بررسی ملی وضعیت ریزمغذی ها در کشور حاکی از شیوع ۷۶ درصد کمبود ویتامین D دردختران و پسران ۱۴ تا ۲۰ سال میباشد. لذا با توجه به محدود بودن منابع غذایی ویتامین D ، طرح مکمل یاری با ویتامین D در دبیرستان های دخترانه و پسرانه برای تمامی دانش اموزان در حال اجرا میباشد که در این طرح تمامی دانش آموزان طی ۹ ماه سال تحصیلی ، ماهانه یک عدد قرص ۵۰۰۰۰ واحدی ویتامین D را دریافت مینمایند تا در برابر بسیاری از عوارض و بیماریهای ناشی از کمبود ویتامین D مصون بمانند.

 

 

آیا ویتامین D میتواند مضر باشد؟

مسمومیت با ویتامین D از طریق مواد غذایی نادر است ولی در صورت مصرف بیش از حد مکمل ویتامین D و افزایش میزان آن در خون ممکن است علائم مسمومیت مانند تهوع ، بی اشتهایی ، ضعف ، یبوست ، کاهش وزن در فرد ظاهر شود.

 

 

 

برگرفته از انتشارات دفتر بهبود تغذیه جامعه  / معاونت بهداشت / سید عارف مومنی ، مهدی صفویان