ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز ورود *
مرا بخاطر داشته باش

ایجاد حساب کاربری

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام *
نام کاربری *
رمز ورود *
تائیدیه رمز ورود *
نشانی پست الکترونیک *
تائیدیه نشانی پست الکترونیک *

ویتامین D یک ریزمغذی است که در بعضی از غذاها یافت میشود و با کمک به جذب کلسیم برای سلامتی و استحکام استخوانها در بدن ضروری است. افرادی که ویتامین D کمی جذب میکنند ممکن است استخوانهای نرم ، نازک و شکننده ای داشته باشند. این شرایط را در کودکان با عنوان ریکتز ( راشیتیسم ) و در بزرگسالان استئومالاسی میشناسند. ویتامین D کارهای بسیار مختلفی در بدن انجام میدهد ، از جمله نقش های آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

i. نیاز برای انقباض عضله ها

ii. نیاز برای انتقالی پیام عصبی در سیستم اعصاب بدن

iii. تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر ویروسها و باکتریها

 

 

به چه مقدار ویتامین D لازم داریم؟

نیاز به این ویتامین در گروه های سنی مختلف متفاوت است که در جدول زیر میانگین نیاز روزانه برای سنین مختلف آمده است :

 

 

 

چه غذاهایی حاوی ویتامین D هستند؟

به طور طبیعی ویتامین D در غذاهای کمی یافت میشود. اصلی ترین منبع غذائی ویتامین D روغن ماهی میباشد و در زرده تخم مرغ ، جگر ، قارچ و لبنیات به مقدار اندک یافت میشود.

 

آیا میتوان ویتامین D را از نور خورشید دریافت کرد؟

وقتی که پوست به طور مستقیم در برابر تابش نور مستقیم قرار گیرد ، ویتامین D میسازد و اکثر افراد مقداری از ویتامین D مورد نیاز خود را از این طریق به دست می آورند. نوری که پس از عبور از شیشه به پوست میتابد ویتامین D تولید نمیکند.   

هوای ابری و همچنین رنگ پوست تیره باعث کاهش دریافت این ویتامین میشود.

بسیاری از افراد نیز از پوست خود با لباس یا کرمهای ضدآفتاب در برابر نور خورشید محافظت میکنند که باعث تولید کمتر ویتامین D از این طریق میگردد. افرادی که به میزان کافی در برابر نور خورشید قرار نمیگیرند ، لازم است که منابع خوب ویتامینD  را در رژیم غذائی خود اضافه کنند یا از مکمل غذائی استفاده کنند.

 

نکته : در یک پوشش عادی کمتر از  %16 پوست بدن ما تحت تابش نور خورشید قرار میگیرد ، این در حالی است که تقریباً %90 ویتامین D مورد نیاز بدن باید از طریق نور خورشید تأمین شود.

 

آیا ویتامین D کافی دریافت میکنید؟

به دلیل اینکه ویتامین D از نور خورشید ، غذا و مکمل دریافت میشود ، بهترین نشانگر مقدار ویتامین D ، سنجش سطح ویتامین D در خون است که از طریق آزمایش خون قابل اندازه گیری است. مقدار 50nmol/L مناسب در نظر گرفته میشود.

 

 

 

چه افرادی در معرض خطر ویتامین D هستند؟

نوزادان شیرخوار : به دلیل اینکه شیر مادر مقادیر مورد نیاز ویتامین D را ندارد ، نوزادان شیرخوار نیاز به مکمل یاری دارند.

افراد مسن : به دلیل اینکه توانایی بدنشان در تولید ویتامین D از نور خورشید کاهش یافته است.

افراد با پوست تیره : به دلیل اینکه پوستشان توانائی کمتری برای تولید ویتامین D دارد.

افراد چاقی : به دلیل اینکه چربی به ویتامین D متصل شده و از انتقال آن به خون جلوگیری میکند.

افراد دارای بیماری سلیاک یا کرون : نیز در معرض خطر کمبود ویتامین D هستند.

 

اگر میزان کافی ویتامین D دریافت نکنیم چه مشکلاتی پیش می آید؟

افرادی دچار کمبود ویتامین D میشوند که میزان مناسب از طریق غذا و با نور خورشید دریافت نکنند و یا به دلیل مشکلات کبدی ، کبد آنها توانایی تولید فرم فعال ویتامین D را نداشته باشند. در کودکان کمبود ویتامین D  باعث ریکتز (راشیتیسم) شده که در آن استخوانها نرم و خمیده میشوند و در بزرگسالان سبب استئومالاسی شده که باعث درد استخوانی و ضعف عضلانی میگردد.

 

 

 

تأثیر ویتامین D بر روی سلامت چیست؟

مطالعات اخیر نشان میدهد که این ویتامین در اختلالات استخوانی و بعضی سرطان ها نقش موثری دارد.

اختلالات استخوان : با افزایش سن (به خصوصی در زنان) استخوانها شکننده تر شده و ممکن است با یک افتادن ساده بشکنند. یکی از دلایل مهم آن کمبود میزان کافی کلسیم و ویتامین D در طولانی مدت است. مطالعات مختلف نشان میدهد مکمل یاری با ویتامین D و کلسیم خطر پوکی استخوان و شکستگی را کاهش میدهد. شما باید برای دریافت مقدار مورد نیاز خود با متخصص تغذیه یا پزشک معالج خود مشورت کنید.

 

 

مکمل یاری با ویتامین D در سطح کشور

نتایج دومین بررسی ملی وضعیت ریزمغذی ها در کشور حاکی از شیوع ۷۶ درصد کمبود ویتامین D دردختران و پسران ۱۴ تا ۲۰ سال میباشد. لذا با توجه به محدود بودن منابع غذایی ویتامین D ، طرح مکمل یاری با ویتامین D در دبیرستان های دخترانه و پسرانه برای تمامی دانش اموزان در حال اجرا میباشد که در این طرح تمامی دانش آموزان طی ۹ ماه سال تحصیلی ، ماهانه یک عدد قرص ۵۰۰۰۰ واحدی ویتامین D را دریافت مینمایند تا در برابر بسیاری از عوارض و بیماریهای ناشی از کمبود ویتامین D مصون بمانند.

 

 

آیا ویتامین D میتواند مضر باشد؟

مسمومیت با ویتامین D از طریق مواد غذایی نادر است ولی در صورت مصرف بیش از حد مکمل ویتامین D و افزایش میزان آن در خون ممکن است علائم مسمومیت مانند تهوع ، بی اشتهایی ، ضعف ، یبوست ، کاهش وزن در فرد ظاهر شود.

 

 

 

برگرفته از انتشارات دفتر بهبود تغذیه جامعه  / معاونت بهداشت / سید عارف مومنی ، مهدی صفویان

چاقی

 افراد دارای اضافه وزن و چاق ، مستعد ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی ، افزایش چربی خون ، پرفشاری خون ، تنگی نفس ، دیابت ، نقرس ، سنگهای صفراوی ، درد مفاصل ، نارسایی کلیوی ، سکته های مغزی و برخی از سرطان ها و . . . میباشند.

 

شناسایی افراد در معرض خطر چاقی

 نمایه توده بدنی (BMI =Body Mass Index) به عنوان مناسب ترین ابزار برای شناسایی افراد بالای ۱۹ سال در معرض خطر اضافه وزن و چاقی شناخته شده است و عبارت است از وزن به کیلوگرم تقسیم بر مجذور قد به متر.

به عنوان مثال شخصی با وزن ۷۸ کیلوگرم و قد ۱۷۰ سانتیمتر دارای BMI معادل 9/26 است. بنابراین شخص دارای اضافه وزن است.

 

 

عوامل تغذیه ای موثر در بروز اضافه وزن و چاقی

مصرف زیاد قند و چربی : هر گرم قند ۴ کیلوکالری انرژی و هر گرم چربی ۲ برابر قندها یعنی ۹ کیلوکالری انرژی تولید میکند. اگر قندها و چربی ها بیش از میزان مورد نیاز مصرف شوند باعث اضافه وزن ، چاقی ، افزایش فشارخون و افزایش چربی خون میشوند. قندهای ساده مثل قند و شکر به سرعت جذب میشوند. اگر به صورت خالص مصرف شوند ، جز انرژی هیچ چیز دیگر ندارند ، اما قند ساده در میوه (نه آب میوه های صنعتی و حتی خانگی) با ویتامین ، مواد معدنی و فیبرها همراه است.

نشاسته ، قندهای مرکب اند که دیرتر از قندهای ساده جذب میشوند و ماده اصلی نان ، برنج ، ماکارونی هستند و در مصرف آنها نباید زیاده روی شود. هرچه سرعت جذب ، سرعت و شدت بالا بردن قند خون توسط نشاسته بالاتر باشد ، چاق کننده تر خواهد بود. بنابراین نشاسته سیب زمینی سریعتر از نان ، نشاسته نان سریعتر از نشاسته برنج و نشاسته برنج سریعتر از نشاسته حبوبات جذب میشود. بنابراین در برنامه غذایی باید این موضوع در نظر گرفته شود.

زنان در روزنباید بیش از ۱۰۰ کالری (۶ قاشقی چایخوری) و مردان نباید بیش از ۱۵۰ کالری (۹ قاشق چایخوری) شکر مصرف نمایند. منظور از این میزان ، قند و شکر استفاده شده در کل مواد غذایی مصرف شده در طول روز میباشد.

 

مصرف محدود فیبر : فیبر موجود در مواد غذایی به دو گروه محلول و نامحلول تقسیم میشوند. فیبرهای محلول در جو دوسر ، حبوبات ، میوه ها وجود دارند که سرعت جذب مواد مغذی و از جمله قندها و چربیها را کاهش میدهند و از اضافه وزن و چاقی پیشگیری میکنند. فیبرهای نامحلول در سبوس گندم ، نان و غلات سبوس دار و سبزیها وجود دارند و موجب تسهیل حرکات لوله گوارش و پیشگیری از یبوست میشوند. برای دریافت کافی فیبر مصرف روزانه ۵ بار میوه و سبزی (۴۰۰ گرم) و غلات سبوس دار مانند نان سنگک و استفاده از حبوبات در غذاها توصیه میشود.

 

پیشگیری و کنترل چاقی

 

  • وزن خود را در محدوده متعادل نگهدارید : در صورت اضافه وزن ، کاهش آن با هدف کم کردن ۱۰٪ وزن اولیه و به صورت کاهشی ۰/۵ تا ۱ کیلوگرم در هفته توصیه میشود.

 

  • فعالیت بدنی : ورزش متناسب با سن و شرایط جسمی را افزایش دهید تا به کاهش وزن کمک شایانی شود. فعالیت ورزشی ایروبیک (هوازی) با شدت متوسط حداقل ۵ روز در هفته به مدت ۳۰ دقیقه یا ورزش هوازی با شدت شدید به مدت 2۰ دقیقه ، ۳ روز در هفته توصیه میشود.

 

  • تنظیم برنامه غذایی و اصلاح رفتارهای غذایی : برای پیشگیری و کنترل چاقی ، کاهش مصرف مواد غذایی پرانرژی مثل کاهش مواد قندی ، چربی و روغن و تغییر شیوه زندگی توصیه میشود.

 

توصیه ها

 

  • عادات خوردن را تغییردهید. تعداد وعده های غذا را در روز افزایش و حجم هر وعده راکم کنید.

 

  • مصرف یک لیوان آب چند دقیقه قبل از صرف غذا به کاهش اشتها کمک میکند.

 

  • غذا را در ظرف کوچکتری کشیده و به آرامی بخورید. خوردن ماست کم چرب ، سبزی یا سالاد به سیر شدن شما کمک میکند.

 

  • انواع مغزها ( گردو ، فندق ، بادام و پسته ) میان وعده های مناسب برای تأمین پروتئین ، انرژی و برخی از مواد مغذی مانند آهن هستند و بهتر است به صورت خام مصرف کنید. در صورت استفاده از نوع بو داده ، نمک آن زیاد نباشد. مغزها هم مقدار زیادی چربی دارند و در خوردن آنها نباید افراط کرد.

 

  • نان های فانتزی مثل انواع باگت و ساندویچی کمتر مصرف کنید و در عوض نان های تهیه شده از آرد سبوسدار مانند نان جو و سنگک استفاده شود.

 

  • شیر و لبنیات مصرفی حتماً از انواع کم چرب و بدون چربی مصرف کنید (کمتر از 5/1 درصد چربی).

 

  • به جای استفاده ازسس سالاد از چاشنی هایی مثل : آب لیمو ، آب نارنج و آبغوره استفاده کنید.

 

  • سبزی هایی که حاوی کالری بسیار کم میباشند ( سبزی خوردن ، کاهو ، خیار ، گوجه فرنگی ، گل کلم و ساقه های کرفس ) برای جلوگیری از گرسنگی مصرف کنید.

 

  • روزانه در هر وعده غذایی به عنوان پیش غذا سوپ مصرف کنید زیرا باعث کاهش اشتها و احساس سیری میشود.

 

  • بجای نوشابه های گازدار با قند زیاد ( هر بطری ۳۰۰ میلی لیتری نوشابه در حدود ۲۸ گرم قند دارد. ) نوشیدنی های سالم تر مثل دوغ پاستوریزه و کم نمک و آب بهداشتی بنوشید.

 

  • مصرف یک قوطی نوشابه در روز به دلیل قند زیاد منجر به اضافه وزن حدود ۷ کیلوگرم در سال میشود.

 

  • جهت آگاهی از میزان قند ، نمک و چربی مواد غذایی آماده به برچسب روی بسته بندی آنها توجه کنید.

 

  • درمصرف مواد قندی خصوصاً قندهای ساده که در شیرینی ، شکلات ، مریا ، عسل و شربت ها وجود دارد ، حد اعتدال را رعایت کنید.

 

  • به جای استفاده از قند و شکر به همراه چای ، از خرما ، توت خشک ، انجیر خشک و سایر خشکبارها به مقدار کم استفاده نمایید.

 

  • غذا را بیشتر به شکل آب پز ، بخارپز کبابی یا تنوری مصرف کنید و از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ شده پرهیز نمایید.

 

  • مصرف روغن را کاهش دهید. در صورتی که غذا را سرخ میکنید ، در مدت زمان کم ، فقط آن را با مقدار کمی روغن تفت دهید.

 

  • مصرف سوسیس ، کالباس ، خامه ، سرشیر ، چیپس ، پفک ، سس ها ، کله پاچه ، مغز ، دل و قلوه که حاوی مقادیر زیادی چربی هستند را در برنامه خود بسیار محدود کنید.

 

  • پوست مرغ و چربیهای قابل مشاهده گوشت و مرغ را قبل از طبخ جدا کنید و سعی کنید از گوشت کم چرب استفاده نمایید.

 

  • به هر بهانه ای فعالیت بدنی بیشتری انجام دهید مانند پیاده رفتن به محلی کار و خرید ، استفاده از پله به جای آسانسور ، زودتر پیاده شدن از تاکسی و اتوبوس یا پارک اتومبیل چند خیابان جلوتر و طی قسمتی از مسیر به صورت پیاده ، انجام کارهای باغچه و حیاط . . .

 

 

 

 

روزی یک جمله بیاموزیم.

تماس کوتاه مدت پوست با دمای ۴۵ درجه به ندرت موجب سوختگی میشود ، در صورتی که دمای بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد برحسب طول مدت تماس ، باعث انعقاد (denaturation) پروتئین های سلولی تا نکروز و مرگ میگردد.

در سوختگی شدید یک قسمت پوست ، سه ناحیه مختلف بیولوژیک به وجود می آید :

  •  در ناحیه مرکزی نکروز سلول وجود داشته و به آن ناحیه انعقاد (coagulation zone) گفته میشود.
  • دومین ناحیه که در اطراف ناحیه انعقاد وجود دارد ، منطقه استاز(stase zone)  است که در 24 تا 48 ساعت اول سوختگی وجود داشته ، عروق کاپیلری آن متسع و نفوذپذیرتر شده و ادم بافتی بوجود می آید. سلولهای این منطقه دچار ضایعه برگشت پذیر شده و در صورت مراقبت صحیح بافت سلامتی خود را دوباره بدست می آورد.
  • ناحیه سوم موسوم به منطقه پرخون (Hyperemia zone)  بوده و صدمه سلولی کمتر از سایر مناطق بوده و فقط اریتم مشهود میباشد.

 

عمق سوختگی

عمق سوختگی براساس لایه های درگیر،  مشخص میشود به سه درجه تقسیم میگردد :

  1.  درجه یک : با اریتم ، درد و ادم مختصر محل سوختگی مشخص شده و فقط محدود به اپیدرم است. این نوع سوختگی بدون عارضه و درمان خاصی طی مدت یک هفته خود به خود بهبود مییابد.
  2.  درجه دو : معادل سوختگی نسبی partial-thickness )) گرفتاری اپیدرم و درجاتی از درم وجود داشته و با اریتم ، ادم واضح و یا تاول و سطح مرطوب مشخص میشود.
  3.  درجه سه (سوختگی کامل) : کل اپیدرم ، درم و قسمت هایی از هیپودرم و یا قسمت های عمقی (عضله و استخوان) از بین رفته ، پوست خشک و چرمی شکل بوده و کل حس ها ازبین میروند.

 

 

وسعت سوختگی

ساده ترین راه برای محاسبه درصد سوختگی سطح بدن در بالغین ، استفاده از قانون نه تایی است. در این روش درصد سطح قسمت های بدن ، ضریبی از عدد ۹ است.

 

 

ارزیابی اولیه سوختگی

I. دور کردن بیمار از منشاء سوختگی به طور کامل روند سوختگی را متوقف نمیکند. سوختگی ها باید ظرف ۱۰ دقیقه اول فرو نشانده شوند.

 

II. مواد تولید کننده گرما حتی لباس ها و زینت آلات بیمار را از او دور کنید.

 

III. بعد از متوقف کردن فرآیند سوختگی ، ارزیابی اولیه از راه هوایی ، تنفس و وضعیت ذهنی بیمار را شروع کنید. به دنبال نشانه های آسیب راه هوایی بگردید مانند ذرات دوده در دهان یا بینی ، موهای سوخته شده بینی یا صورت ، علایم استنشاق دود و …. در افرادی که قربانی سوختگی در فضای بسته یا متعاقب انفجار هستند ، احتمال اختلال راه هوایی و مشکلات تنفسی را مد نظر داشته باشید.

 

IV. با بررسی گردش خون بیمار و برآورد شدت سوختگی ، اولویت انتقال را مشخص کنید. بیماران دچار سوختگی و دارای شرایط زیر ، باید دراسرع وقت به مرکز درمانی منتقل شوند :

- بدون پاسخ به تحریکات

- بدون رفلکس گاگ یا اَغ زدن

- به تحریکات پاسخ میدهد ولی دستورات را اجرا نمیکند.

- اختلال در راه هوایی یا تنفس سخت

- درد شدید و تروما

 

V. شرح حال و معاینه بیمار را تکمیل کنید و ارزیابی مجدد از مکانیسم آسیب و مشکل اصلی بیمار انجام دهید. اگر بیمار هوشیاری طبیعی ندارد و صدمات متعدد دیده است ، ارزیابی سریع ترومایی را انجام دهید و ضمن برآورد دقیق تر سطح و شدت سوختگی ، موارد زیر را کنترل کنید :

الگوی DCAP

                   - تغییر شکل :  Deformity

                   - کوفتگی : Cuntusion

                   - خراشیدگی : Abrasion

                   - سوراخ شدگی : pantrasion


الگوی BTLS

  • سوختگی ها : Burns
  • حساسیت ها : Tenderness
  • پارگی : Laceration
  • تورم : Swelling

 

VI. همزمان با معاینه ، به در آوردن لباس و زیور آلات بیمار ادامه دهید ، ولی برای جداسازی لباس های چسبیده تلاش نکنید.

 

VII. علایم حیاتی اولیه بیمار را اندازه گیری و ثبت نمایید.

 

تدابیر فوریت های پزشکی در سوختگی ها

  • بیمار را از منبع سوختگی دور کنید و فرآیند سوختگی را متوقف نمایید. (با استفاده از آب یا سالین نرمال) اگر منشاء سوختگی نیمه جامد یا مایع است مانند قیر ، برای پاک کردن مواد تلاش نکنید زیرا ممکن است باعث صدمه بیشتر بافت شود. مواد شیمیایی خشک باید قبل از شستشو با آب ، از محل پاک شوند. هرنوع لباس سوخته و زینت آلات را خارج سازید. اگرلباس به بدن بیمار چسبیده اطراف آن را قیچی کنید و هرگز سعی در جداسازی لباس چسبیده شده نکنید.
  • راه هوایی و تنفس را برقرار و حفظ کنید. به آسیب استنشاقی احتمالی در راه هوایی فوقانی توجه کنید. درصورت نیاز اکسیژن به بیمار بدهید.
  • ناحیه سوختگی را به وسیله پانسمان استریل و خشک بپوشانید یا به وسیله یک پارچه بزرگ بدون پرز یکبار مصرف یا پانسمان مخصوص سوختگی ، قسمت سوخته را بپوشانید. تاول را پاره یا تخلیه نکنید.
  • برای سوختگی دست ها و پاها ، تمام حلقه ها و زیور آلات را خارج سازید و تمام انگشتان را به وسیله پانسمان استریل از هم جدا کنید تا نواحی سوخته به هم نچسبد. در سوختگی حرارتی پلک ها ، یک پانسمان استریل و خشک برای هردو چشم به کار ببرید. درسوختگیهای شیمیایی چشم ، آن را با فشار آب یا سالین به مدت ۲۰ دقیقه شستشو دهید.
  • بیمار را گرم نگهدارید و سایر صدمات را نیز درمان کنید.
  • در سوختگی های الکتریکی ، هرگز تلاش نکنید بیمار را از سرچشمه الکتریسیته دور سازید مگر این که برای این کار اطلاعات و تجهیزات مناسب داشته باشید. هرگز بیماری را که هنوز در تماس با منبع الکتریسته است لمس نکنید ، بیمار را از نظر ایست قلبی و تنفسی بررسی کنید و آماده انجام CPR باشید. تمامی بافت های مابین ورود و خروج الکتریسیته در معرض آسیب هستند ، همه را بررسی کنید.
  • برای جبران مایعات از محلول رینگر لاکتات استفاده کنید.
  • در اسرع وقت ، بیمار را به یک مرکز درمانی انتقال دهید.

 

 

 

منبع : کتاب پرستاری فوریت ها

صدمات وارده به سر جزء جدی ترین شرایطی است که ما با آن روبه رو می شویم. بیمار اغلب گیج یا بیهوش است و این امر ارزیابی وضعیت او را مشکل میکند. مصرف الکل ، مواد مخدر و داروها ارزیابی و تشخیص را سخت تر میکند.

 

انواع صدمات سر

  • صدمات اسکالپ : این صدمه مانند سایر بافت های نرم بوده و دچار کوفتگی ، بریدگی ، خراشیدگی و کنده شدن میشود. اسکالپ به دلیل داشتن عروق زیاد در اکثر اوقات با خونریزی همراه است. این خونریزی باید با رعایت BSI با فشار مستقیم کنترل و بعد پانسمان شود.
  •  صدمات جمجمه : جمجه به دلیل کره ای و ضخیم بودن به طور کلی در صورت وسیع بودن ترومای وارده ، دچار تغییر شکل میشود.

 

انواع شکستگی جمجمه

  • شکستگی خطی(Liner)  : که در اثر ترومای تند ایجاد میشود.
  • شکستگی دپرس (Depresed) : این شکستگی در اثر ترومای کند و نافذ ایجاد میشود و طی آن قسمتی از استخوان جمجه به داخل فرو رفته و باعث آسیب مغز و لهیدگی مغزی میشود.
  • شکستگی مرکب :  که میتواند شکستگی خطی یا دپرس با هم به وجود بیایند و بسیار خطرناک است.

 

 

صدمات مغزی

  • ضایعات منتشر مغزی(Diffuse braine injury) :

در این حالت اختلالات و صدمه عصبی در اثر ضربه و نیروی وارده به شکلی منتشر میشود که باعث اختلال عملکردی مغز میشود.

 

  • ضایعات منتشر آکسونی(Diffuse Axonal injury) :

یک ضایعه نورولوژیک جدی و شدید است که عمدتاً در اثر ضربه چرخشی شلاقی شکل و در نتیجه جدا شدن میلین و پارگی آکسون های بلند به وجود می آید. با coma یا اغمای بیش از ۶ ساعت مشخص میشود.

 

  • تکان مغزی(Cerebral concussion) :

در این اختلال مغزی نیروی وارد شده باعث تکان خوردن شدید و ناگهانی مغز شده و در نتیجه اختلال موقت در فعالیت نرون ها از ناحیه سفید رنگ مغزی میشود. بیهوشی کوتاه مدت ( ۱ تا ۵ دقیقه ) بلافاصله بعد از تروما رخ میدهد و فرد قبل و بعد تروما را به خاطر نمی آورد و سوال میکند : اینجا کجاست؟ چه اتفاقی افتاده؟ من کجا هستم؟

در این حادثه بیمار ظرف چند دقیقه تا حداکثر ۶ ساعت به طور کامل بهبود مییابد. سر درد ، سرگیجه ، ترس از نور و اختلالات شخصیتی به مدت چند روز بروز میدهند که بعداً برطرف میشوند. این تروما در مشت زنی و کاراته معمولاً ایجاد میشود.

 

  • ضایعات موضعی مغزی(Focal Brain injury) :

در این اختلالات ضایعات مغزی بزرگ بوده و علاوه بر صدمات اولیه و موضعی مغز اختلالاتی مانند افزایش فشار داخل مغزی (ICP) و فتق مغزی باعث صدمات ثانویه میشوند.

 

 

ضایعات مغزی

 

  • کوفتگی مغزی (Cerebral contusion) :

در این نوع اختلال طی آسیب ، مغز لهیده میشود و خونریزی ظریف مغزی ایجاد میشود. طی ضربه به ناحیه فرونتال (پیشانی) در ناحیه فرونتال کوفتگی و در ناحیه تمپورال (گیجگاهی)با اکسی پیتال (پس سری) باعث پارگی عروق و خونریزی میشود.

 

  • خونریزی اپیدورال یا (Epi dural Hematoma ) :

طی ضربه بین جمجمه و پرده سخت شامه ، خونریزی و تجمع خون ایجاد میشود که منشأ آن خونریزی شریانی است که اکثراً در ناحیه تمپورال رخ میدهد. این خونریزی روی سخت شامه قرار دارد و به مغز فشار وارد میکند و به طرف داخل شکم میزند و مغز را تحت فشار قرار میدهد.

 ۳/۱ (یک سوم) این بیماران همان ابتدا بیهوش میشوند.

۳/۱ (یک سوم) اختلال هوشیاری به تدریج ظرف چند ساعت تا چند روز آینده ظاهر میشود.

۳/۱ (یک سوم) چند دقیقه تا چند ساعت بیهوش و سپس بهبودی ظاهر میشود و مجدداً چند ساعت تا چند روز به طرف کوما(Coma)  پیش میرود.

 

  • خونریزی ساب دورال یا زیر سخت شامه(Sub dura Hematama ) :

طی ضربه بین سخت شامه و لایه عنکبوتیه مغز ، خونریزی و تجمع خون ایجاد میشود که غالباً وریدی بوده و عوارض زیادی دارد.

 

منبع: وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی لرستان

هر گاه قسمتی از بدن انسان ، جزئی از یک مدار بسته الکتریکی شود ، یکسری ضایعات الکتریکی در بدن فرد ایجاد می­کند که بعلت عبور جریان و تولید گرما در بافت است.

 

نقایص دائمی به دنبال آسیب الکتریکی

 

  • تشنج

 

  • تغییرات غیرقابل برگشت شیمیایی مغز و متعاقب آن :

- افسردگی

- کاهش تمرکز

- از دست دادن حافظه

- سردرد مزمن

- اختلالات زبانی

- تحریک پذیری

- استرس بعد از حادثه  (PTSD)

 

تظاهرات بالینی

 

  • پوست : درجات مختلف سوختگی در ناحیه ورود الکتریسیته (بسته به شدت جریان و مدت زمان تماس فرد).

 

  • عصبی : اختلال سطح هوشیاری، خونریزی و ترمبوز مغزی ، ادم مغزی ، تشنج ، فلج ، تیرگی شعور و کما ، شوک نخاعی ، درد عصبی ، فلج بالا رونده و …

 

  • قلبی عروقی : آریتمی قلبی ، انفارکتوس میوکارد ، پارگی دیواره بین بطنی

 

  • ریوی : ایست تنفسی ثانویه ، برق گرفتگی ، آتلکتازی ، هموپنوموتوراکس

 

  • گوارشی: خونریزی گوارشی ، پرفراسیون ، استرس اولسر ، ضایعات کبدی

 

  • کلیوی : رابدومیولیز ، میوگلوبینوری ، نکروز حاد توبولی

 

  • غیره :  پارگی پرده صماخ ، عفونت و . . .

 

 

اقدامات در برق گرفتگی

 

  • رعایت اقدامات درمانی ABCD اورژانسی

 

  • برقرار کردن ۲ راه وریدی (IV Line)  از بازو مطمئن

 

  • تجویزاکسیژن بر حسب نیاز

 

  • سرم درمانی در صورت  دم اولیگوری ، با محلولهای رینگرلاکتات و یا نرمال سالین

 

  • تزریق داروهای بلوک کننده  H2

 

  • در صورت امکان اقدام به مانیتورینگ قلب و انجام دیگر اقدامات کلاسیک مربوط  به سوختگی الکتریکی

 

  • در صورت لزوم احیای قلبی – ریوی

 

 

توجهات دیگر

 

  • کنترل محل خروج جریان الکتریسیته

 

  • معاینات شکمی

 

  • در صورت پرت شدن بیمار هنگام برق گرفتگی و احتمال تروما ، استفاده از فیکساسیون گردنی (تا زمانی که احتمال آسیب­های نخاعی رد شود.)

 

مصرف بی رویه محصولات دخانی به ویژه قلیان در جوانان، نوجوانان، زنان و متاسفانه در برخی از محافل خانوادگی بزرگترین دغدغه متولیان سلامت در این زمینه را فراهم آورده است. همچنین با توجه به اینکه میزان مواجهه با دود در هر وعده مصرف قلیان معادل استعمال 100-80 نخ سیگار بوده و آلودگی تنباکوهای معطر به ترکیبات سرطان زای قطعی همچون بنزن، فلزات سنگین و نگران کننده تر، آلودگی تنباکو ها حین آماده سازی به برخی از مواد روانگردان این دغدغه را دو چندان ساخته است.

 

امروزه کنترل دخانیات در دستور کار مراکز توسعه پایدار تا سال 2030 میباشد. یکی از مؤثرترین وسایل برای کمک به پیشگیری و کاهش مرگ و میر زودرس از بیماریهای غیر واگیر (بیماریهای غیر ناقل) از جمله بیماریهای قلبی عروقی ، سرطان ها و بیماری مزمن انسداد ریوی و . . . . تقویت اجرای این کنترل در مورد دخانیات و در چارچوب کنوانسیون WHO هدف تمامی کشورها و دولتهای در حال توسعه و توسعه پایدار میباشد.

 

کنترل دخانیات علاوه بر کمک به دستیابی به اهداف جهانی ، موجب صرفه جوئی در هزینه های زندگی ، کاهش نابرابری های بهداشتی ، کنترل اثرات زیست محیطی نامطلوب در اثر رشد دخانیات ، تولید ، تجارت و مصرف است. کنترل دخانیات همچنین میتواند باعث کاهش چرخه فقر ، کمک به پایان دادن به گرسنگی ، ترویج کشاورزی پایدار ، رشد اقتصادی ، مبارزه با تغییرات آب و هوا . افزایش مالیات بر محصولات توتون و تنباکو و استفاده از آن برای تامین مالی پوشش بهداشتی جهانی و دیگر برنامه های توسعه دولتها باشد.

 

مردم می توانند در سطح فردی به ساخت یک جهان پایدار بدون دخانیات کمک کنند. این امر نه تنها اهتمام دولت ، که تلاش برای کنترل دخانیات از جانب مردم ، باترک عادت دخانیات یا به دنبال کمک در انجام این کار که به نوبه خود حفظ سلامت خود و همچنین افرادی که در معرض دود دست دوم ، از جمله کودکان ، سایر اعضای خانواده و دوستان را طلب میکند. بدیهی است که پول هزینه دخانیات به نوبه خود ، مورد استفاده برای دیگر کاربردهای ضروری از جمله خرید مواد غذایی سالم ، بهداشت و درمان و آموزش و پرورش کاربردهای وسیعتری خواهد داشت.

 

حدود 6 میلیون نفر در هر سال از مصرف دخانیات میمیرند که پیش بینی شده ، رشد آن به بیش از 8 میلیون تا سال 2030 در پی  استفاده از تنباکو میرسد. تهدیدی  برای هر فرد بدون در نظر گرفتن سن ، جنس ، نژاد ، زمینه های فرهنگی و آموزشی ، که چیزی جز رنج ، بیماری و مرگ برای خانواده ها و اقتصاد ملی آسیب پذیر به ارمغان نمی آورد.

استفاده از تنباکو باعث میشود که اقتصاد ملی صرف افزایش هزینه های مراقبت های بهداشتی و کاهش بهره وری شود. این بدترین نابرابری برای سلامت جامعه و باعث فقر شده که در پی آن طبقات ضعیف و کم درآمد مردم ، کمترین امکان استفاده از مواد غذایی ، آموزش و پرورش و بهداشت و درمان را خواهند داشت.

شاید در گذشته‌های دور که بیماری‌ها برای نوع بشر ناشناخته بود ، بیماری‌های فصل گرما تنها به انواع اسهال و استفراغ محدود می‌شد. در گذر زمان میکروب‌ها و ویروس ها شناخته شدند و بیماری‌هایی همچون «وبا» ، «حصبه» و «مالاریا » از جمله بیماری‌هایی است که به سراغ مردم می‌آید و جان آن‌ها را می‌گیرد.

در چند سال اخیر ، اما تبی شناخته شده که از طریق حیوانات به انسان منتقل می‌شود ، «تب کریمه کنگو»!

با بروز یک بیماری در کشور ، ضمن تکذیب اولیه مسئولان ، شبکه‌های اجتماعی با انتشار اخبار ناموثق به ترسی که همراه با بیماری می‌آید ، دامن می‌زنند. اطلاعاتی مانند تعداد مبتلایان و یا کشته‌ها ، آگاهی‌های بهداشتی که در مقابل بیماری کارساز نیست و بسیاری دیگر که نه تنها کمکی به رفع و دفع بیماری در کشور نمی‌کند ، بلکه موجب ایجاد یک ترس عمومی نیز میشود.

 

تعریف خلاصه ای از تب کریمه کنگو ارائه شده ، به این شرح که : " تب کریمه کنگو یک بیماری ویروسی است که بین دام و انسان مشترک بوده که در دام علامت مختصری جز تب نداشته اما در انسان منجر به مرگ میشود. "

بیماری کریمه کنگو در سال ۱۹۴۴ در کریمه اوکراین به نام تب خونریزی دهنده شرح داده شد. در سال ۱۹۶۹ معلوم شد عامل تولید این بیماری مشابه همان بیماری است ، که در سال ۱۹۵۶ در کنگو مشاهده شد. از این رو ارتباط این دو مکان و بیماری باعث اسم فعلی شد. حال باید پرسید این بیماری تا چه میزان باعث مرگ انسان میشود و چگونه وارد ایران شده است؟  : این بیماری ۳۰ تا ۵۰ درصد کشندگی و تلفات دارد که رقم بالایی است. در سال 93 تعداد قربانیان این بیماری در کشورمان 39 نفر بود. این در حالی است که در سال‌های دورتر تعداد قربانیان بیش از یک صد نفر بود. در سال 94 با افزایش نگرانی ها و رسانه ای شدن این بیماری ، مجلس شورای اسلامی نیز نسبت به کنترل بیماری واکنش نشان داد. نگرانی ها افزایش یافت و سم پاشی دامداری ها و گله ها آغاز شد.

شایعات قوت گرفت ، فیسبوک و دیگر شبکه های پیام رسان شده بودند منبع اطلاع رسانی این بیماری! حتی بیماری هم باعث نشد تا عده ای از فکر افزایش «فالوور» و «ممبر» غافل شوند ، پیام های بهداشتی پوچ برخی اکانت ها ، پیچ ها و کانال ها دست به دست میشد و تنها به ترس مردم دامن میزد. با بروز هر نوع بیماری شبکه های مجازی فعالیتشان دو چندان میشود. هرچند افرادی هستند که صرفاً هدفشان اطلاع رسانی است اما در این بین برخی نیز به دنبال جذب فالوور دست به انتشار مطالب کذب میزنند ، از آمارهای اشتباه در ارتباط با کشته ها گرفته تا تولید پیامهای بهداشتی که موجب ایجاد رعب و وحشت در زمان شیوع یک بیماری میشود. مردم و اعضای صفحات مجازی این افراد هم این مطالب را دست به دست میکنند تا فرآیند ترس از بیماری در میان مردم کامل شود.

 

تب کریمه کنگو در سال 96

سیستان و بلوچستان ، کردستان و اصفهان سه استانی است که در دو سال اخیر مورد هجوم تب کریمه کنگو قرار گرفته است. در سال جاری اما بار دیگر با شروع ماههای گرم سال ، تب کریمه کنگو مانند سالهای گذشته از شرق کشور خودنمایی کرد. کشتارگاهی صنعتی در استان سیستان و بلوچستان به دلیل خرابی سیستم تهویه محوطه نگهداری گوشت به مدت سه روز تعطیل شد ، ولی به علت ناآگاهی ، مسئولان کشتار را متوقف نکردند و دام کشته شده را مستقیم به بخش بسته بندی بردند.

در پی این رخداد ۱۷ نفر از کارگران این کشتارگاه در زاهدان علایم تب و خونریزی پیدا کردند. درحالی حال 4 نفر از این افراد وخیم اعلام شده بود که ۱۳ نفر دیگر نیز آزمایش ویروس شناسی آنها مثبت بود. گفتنی است در ماه اخیر برای کنترل این بیماری ، ورود دام زنده از کشورهای شرقی به ایران ممنوع شد. باتوجه به این موضوع که دام زنده در ایران گران‌تر است ، از کشورهایی شرقی ایران از جمله هندوستان ، پاکستان و افغانستان به کشور دام صادر می‌‌شد.

در یک اقدام دیگر هشت کشتارگاه صنعتی از شمال تا جنوب استان سیستان و بلوچستان تأسیس شد تا دام‌ها همانجا کشتار شوند ، چرا که ویروس شش ساعت بعد از کشتار از بین می‌رود. کشتارگاه‌های صنعتی نیز موظف شدند ۲۴ ساعت بعد از کشتار ، دام را در محوطه‌ای که دمایی بین چهار تا هشت درجه دارد ، نگه دارند و سپس بسته‌بندی کنند.

همچنین به هموطنان عزیز توصیه میشود ، برای پیشگری از بیماری تب کریمه کنگو نکاتی را رعایت کنند :

 

  • جدا نگاه داشتن جایگاه دام از محل زندگی ،

 

  • خودداری از له کردن کنه با دست یا روی بدن دام ،

 

  • خودداری از تماس بدن با ترشحات و خون دام ،

 

  • خودداری کشتار دام در محلهای غیر مجاز ،

 

  • تهیه گوشت مورد نیاز از محلهای مطمئن و تحت نظارت دامپزشکی ،

 

  • رعایت اصول ایمنی در موقع تماس با گوشت تازه ، جگر و سایر آلایش دام ،

 

  • روشهای حفاظت شخصی در تماس با ترشحات و خون حیوانات پوشیدن دستکش ، لباس بلند ، چکمه ، ماسک و عینک ،

 

  • روشهای حفاظت شخصی از گزش کنه و حشرات ،

 

  • خودداری از رفت و آمد در محلهای کشتار غیر مجاز ،

 

  • اجتناب از خوردن گوشت ، جگر خام و نیم پخته ، نگهداری جگر ، دل ، قلوه به مدت ۴۸ ساعت در یخچال و سپس استفاده از آن
صفحه1 از15